Các bệnh da liễu khó nói


Bạn ngượng ngùng hay xấu hổ không dám đề cập đến một bệnh da liễu với người khác? Dưới đây là những lời giải đáp thẳng thắn giành cho bạn.
Herpès sinh dục
Dấu hiệu của bệnh herpès sinh dục là những mụn giộp xuất hiện trên cơ quan sinh dục nam và nữ. Các triệu chứng này xuất hiện một khoảng trời gian, biến mất rồi tái phát. Bệnh herpès tự nó không trầm trọng, trừ phi hệ miễn dịch của bệnh nhân suy yếu. Bệnh rất dễ lây, nhưng giống như những bệnh lây truyền qua đường sinh dục khác, cơ thể chúng ta có thể tự bảo vệ trước bệnh herpès. Trước hết, phải tránh quan hệ tình dục với người nhiễm herpès trong giai đoạn kịch phát vì rất dễ bị lây. Tuy nhiên bệnh vẫn có thể lây ngoài giai đoạn kịch phát. Vì vậy, phải dùng bao cao su khi quan hệ với người đã nhiễm herpès.
Cũng nên lưu ý khi quan hệ với miệng và cơ quan sinh dục: herpès ở môi có thể truyền sang cơ quan sinh dục và ngược lại (dù trường hợp này hiếm hơn). Nguy cơ truyền bệnh từ mẹ sang con cũng rất cao nếu mẹ đang trải qua cơn kịch phát herpès lúc sinh con. Điều này rất nguy hiểm vì hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa hoạt động hiệu quả. Vì vậy, sản phụ mắc bệnh herpès phải báo cho bác sĩ trước khi sinh để có những biện pháp phòng ngừa thích hợp.
Chứng rậm lông ở phụ nữ
Hai bệnh lý có thể khiến lông mọc nhiều nơi trên cơ thể một số phụ nữ. Chứng rậm lông “hypertrichose” tác động trên cả nam giới và phụ nữ thường có tính di truyền với đặc điểm là lông mọc thái quá ở những vùng thường có lông. Chứng rậm lông “hirsutisme” chỉ tác động trên phụ nữ (tỉ lệ 5-15%) với đặc điểm là lông mọc ở những vùng mà theo lý thuyết chỉ có ở nam giới như môi trên, cằm, bụng, núm vú… Một số phụ nữ nổi tiếng xưa kia là những người mắc chứng rậm lông “hirsutisme”.
Chứng rậm lông có thể do nhiều nguyên nhân. Trước tiên có thể là do rối loạn hormone, khiến hormone nam (androgène) được sản sinh quá nhiều. Một nguyên nhân khác là vấn đề ở buồng trứng hay tuyến thượng thận. Chứng rậm lông (hirsutisme) thường đi kèm với những triệu chứng như rối loạn kinh nguyệt (đôi khi không có kinh), da nhờn, nổi mụn trứng cá, rụng tóc… Một số dược phẩm có thể gây ra những phản ứng tương tự nhưng hiện tượng này sẽ biến mất sau khi ngưng dùng thuốc vài tuần. Ở một số trường hợp khác, tỷ lệ hormone nam bình thường, nhưng chính nang lông lại nhạy cảm khác thường với loại hormone này. Hiện nay, nhiều phương pháp được áp dụng để triệt lông nếu nguyên do được xác định. Trong trường hợp không tìm được nguyên nhân, phụ nữ có thể tẩy lông bằng sáp hay dùng dao cạo. Một phương pháp hiện đại hơn, có hiệu quả lâu dài hơn nhưng khá tốn kém là tẩy lông bằng điện hay laser.
Mụn cóc
Mụn cóc ở gan bàn chân do một loại virus thuộc họ Papillomavirus gây ra. Bệnh lành tính nhưng rất dễ lây như mọi virus. Loại virus này phát triển ở những nơi nóng và ẩm ướt nên hồ bơi là nơi virus sinh sôi nhanh. Nếu bạn có vết thương ở bàn chân, nguy cơ mụn cóc rất cao khi tắm ở hồ bơi. Sau vài tuần, một chùm mụn cóc có thể xuất hiện ở gan bàn chân của bạn. Nhưng bạn có thể làm giảm nguy cơ bằng cách không dùng chung khăn tắm với người khác. Mụn cóc thường biến mất sau khoảng 2 năm. Nếu không đủ kiên nhẫn để chờ đợi hoặc mụn cóc gây đau (nhất là ở lòng bàn chân), bạn nên đến phòng khám bác sĩ da liễu.
Gàu
Bạn nghĩ rằng càng ít gội đầu càng nhiều gàu, nhưng bạn đã lầm vì điều ngược lại mới đúng. Nếu gội đầu với dầu không phù hợp, những vảy trắng sẽ sinh sôi nhiều hơn trên đầu những người có nhiều gàu. Có 2 loại gàu:
Gàu khô - xuất hiện dưới dạng những viên li ti màu trắng, nhẹ và khô bởi sự sinh sản quá nhanh của da đầu
Gàu nhờn - dưới dạng những mảnh vàng, to hay nhỏ, sinh ra bởi bã nhờn quá nhiều. Gàu khô có thể gội sạch khá dễ dàng nhờ dầu gội phù hợp. Còn với gàu nhờn, phải dùng dầu gội trị gàu dành cho tóc nhờn. Dù vậy, bạn cũng không nên lạm dụng dầu gội đầu vì sẽ kích thích các tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, sản sinh nhiều gàu hơn. Bạn nên đọc kỹ hướng dẫn trước khi dùng một dầu gội trị gàu. Nếu sản phẩm không mang lại kết quả mong muốn, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ da liễu để có cách trị liệu thích hợp.
U mạch và vết rượu nho
Những chấm đỏ nổi trên má con bạn khiến bạn lo âu hay một vết màu tím hoa cà trên cổ (từ khi bạn còn bé) khiến bạn bực mình và luôn phải che giấu nó. Đó là những u mạch da, những dị dạng nhỏ của mạch máu thường không trầm trọng. U mạch thường xuất hiện trong những tuần đầu tiên của cuộc sống và sẽ tự biến mất ở tuổi thiếu niên. Bạn không cần phải “xem xét”, trừ phi chúng nằm ở vị trí khó chịu như mí mắt. Trong trường hợp này, chỉ cần trị liệu với laser hoặc phẫu thuật cắt bỏ. Cortisone còn có thể sử dụng được để ngăn ngừa u mạch lớn rộng ra. Ngược lại, những vết rượu nho có xu hướng lan rộng theo tuổi tác. Vết rượu nho hoàn toàn lành tính nhưng gây mất thẩm mỹ. Liệu pháp laser có thể làm nhạt màu vết rượu nho, nhưng nó hiếm khi biến mất hoàn toàn. U mạch sao phát triển ở tuổi trưởng thành, nhất là trong thời kỳ mang thai hay mắc bệnh gan vì rượu. Như tên gọi, u mạch này có hình dạng giống như ngôi sao, hơi lồi, có thể tự biến mất. Nếu không, bác sĩ có thể đốt điện sau khi gây tê tại chỗ.
“Bàn chân vận động viên” (pied d’athlète)
Bệnh ở bàn chân do nấm Trichophyton gây ra, còn được gọi là “bàn chân kiểu Hong Kong”. Bệnh tấn công da bàn chân, nhất là kẽ ngón chân, gây đỏ, ngứa, sừng hóa, làm bong tróc da. Bệnh có tên “bàn chân vận động viên” vì các vận động viên thường mắc phải chứng bệnh này: nấm thường phát triển ở nơi ẩm ướt, nóng và tối. Giày của vận động viên và đất ẩm ướt ở những nơi công cộng như hồ bơi, phòng thay quần áo, phòng tắm là những nơi chốn thuận lợi cho sự phát triển của nấm. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể mắc bệnh này dù không là cầu thủ chuyên nghiệp hay vận động viên điền kinh. Một số người dễ mắc bệnh này hơn những người khác, chẳng hạn những người đổ mồ hôi nhiều ở bàn chân, mắc bệnh tiểu đường. Bạn có thể làm giảm nguy cơ bằng một số biện pháp phòng ngừa:
- Giữ vệ sinh bàn chân, nhất là khi đổ mồ hôi nhiều. Lau thường xuyên và thay vớ trong ngày nếu cần.
- Sau khi tắm ở hồ bơi lên, lau khô bàn chân, nhất là kẽ ngón chân, vì nấm thường phát triển ở đây.
- Mang dép nhẹ (loại đi trên bãi biển) khi vào phòng tắm công cộng hay đến hồ bơi.
- Phơi giày thường xuyên.
Mụn trứng cá tuổi 30
Ít lâu nay, những mụn nhỏ xuất hiện ở thái dương của bạn hay cằm dù bạn không còn ở tuổi thiếu niên. Bạn đã 30 tuổi, bắt đầu có những vết chân chim ở đuôi mắt, lại có mụn trứng cá. Có phải đây là điều bình thường. Ngược lại với định kiến theo đó mụn trứng cá là đặc điểm của các thiếu niên, 20% phụ nữ trên 25 tuổi có mụn trứng cá. Mụn trứng cá có thể bắt đầu nổi vào khoảng 7 - 8 tuổi hay xuất hiện ở những phụ nữ đã mãn kinh. Cách trị liệu như nhau ở mọi lứa tuổi nhưng hiệu quả thường kém hơn ở người trưởng thành. Nhìn chung, mụn trứng cá ở thiếu niên thường nổi ở phần trên của khuôn mặt như trán và thái dương. Ở tuổi trưởng thành, phần dưới của khuôn mặt (hàm dưới, cằm, cổ) thường nổi mụn. Qua khỏi tuổi dậy thì, phụ nữ bị mụn trứng cá nhiều hơn nam giới. Sự biến đổi về hormone có vai trò trong bệnh lý này. Hơn nữa, những cơn kịch phát mụn trứng cá thường xảy ra vài ngày trước kỳ kinh nguyệt và trong thời kỳ mang thai.
Bạn không nên nặn hay cạy mụn vì sẽ làm cho tình trạng nặng hơn. Mụn trứng cá phát sinh không phải do vệ sinh kém. Vệ sinh đúng cách sẽ làm giảm nguy cơ kịch phát mụn trứng cá. Stress có thể là những điều kiện thuận lợi cho những cơn kịch phát mụn trứng cá. Thuốc ngừa thai có thể làm tăng mụn trứng cá nên bạn phải sử dụng loại thuốc tránh thai phù hợp với mình và đổi thuốc nếu thấy không phù hợp.
Chí
Chúng ta thường nghĩ rằng chí thường làm ổ trên những mái tóc dơ bẩn. Tuy nhiên chí không liên quan đến tình trạng thiếu vệ sinh. Ai cũng có thể bị chí. Chứng tăng tiết bã nhờn của da đầu hay tóc bẩn không phải là yếu tố chủ yếu làm chí phát sinh. Trên thực tế, trẻ bị chí hiếm khi có tóc nhờn. Chí “thích” những mái tóc dài hơn mái tóc ngắn. Biện pháp ngăn ngừa chí:
- Nếu con bạn có mái tóc dài, hãy cho bé cột tóc khi đến trường.
- Dặn con không nên dùng chung nón hay dây cột tóc.
- Quan sát kỹ đầu tóc của trẻ để kịp thời ngăn chặn trước khi chí sinh sôi nẩy nở. Nếu để chậm, chí sẽ đẻ hàng trăm trứng, đến lượt chí con đẻ, chí sẽ nhiều vô kể. Hãy giải quyết ngay khi thấy trứng chí (trứng chí màu trắng rất dễ nhận thấy).